سازمان مرده و یاد گیرنده

 

تغییرات محیطی به شدت در حال وقوع است. فعالیت های سازمانی در بستری متلاطم انجام می گیرد و بر همین اساس ، اندیشمندان سازمان ها را به دو دسته تقسیم نموده اند:

1-   سازمان مرده

2-   سازمان یادگیرنده (زنده)

 

سازمان مرده

بسیاری از مدیران از فهم این حقیقت اساسی که بهبود مداوم ، نیاز به تعهد سازمان به یادگیری مداوم دارد، عاجزند. چگونه می توان انتظار داشت که سازمانی بتواند به پیشرفت نائل شود و افق های جدیدی از فعالیت و کار را فرا روی خود بگشاید ، بدون این که بخواهد چیز جدیدی یاد بگیرد ؟ حل یک مسئله چالش برانگیز، معرفی محصولی جدید و باز مهندسی یک فرایند تولید ، همه نیاز به مشاهده جهان به طریقی نو و تلاش عملی در جهت اجرای یافته های جدید دارند. در فقدان عنصر حیاتی یادگیری، سازمان ها و افراد آنها، تنها شیوه های کهنه را به صورت مداوم به کار می بندند. سازمان مرده ، سازمانی است که در آن ، یادگیری وجود ندارد . مدیران اینگونه سازمان ها نسبت به محیط بیرونی واکنش نشان نمی دهند و این دسته از مدیران ، خود را نسبت به ارباب رجوع متعهد نمی دانند .  این گونه سازمان ها خاص محیط های ثابت هستند ؛ جایی که در آن تقاضا بسیار و عرضه خدمات بسیار کم است همچنین در جایی که مدیران دارای فعالیت انحصاری هستند ، اداره این گونه سازمان ها نیاز به تفکر و خلاقیت ندارد و مدیران ، تنها اداره کننده وضع موجود هستند . در این گونه سازمان ها ، مدیران تنها در پی کسب کارایی هستند ؛ نه اثر بخشی.

 

سازمان یادگیرنده

 

سازمان جهت بقا، نیازمند تطبیق خود با دگرگونی های محیطی است و جهت تطبیق ، باید همواره در خود تغییرات مطلوب را ایجاد کند تا بتواند کارآمدی خود را در جهت تحقق اهداف برآورده سازد و این امر میسر نمی گردد، مگر با افزایش یادگیری.

یادگیری سازمانی ، فرآیند بهبود اقدامات از طریق دانش و شناخت بهتر است. یادگیری سازمانی ، روشی است که سازمان ها ایجاد ، تکمیل و سازماندهی می کنند تا دانش و جریان های عادی کار در رابطه با فعالیت هایشان و در داخل فرهنگ هایشان و همچنین کارایی سازمان را از طریق بهبود به کارگیری مهارت های گسترده نیروی کارشان ، انطباق دهند و توسعه بخشند.

این گونه سازمان ها اگر خود را در عرصه فعالیت ها با محیط هماهنگ نسازند ، از صحنه فعالیت حذف خواهند شد. با توجه به کاهش دائمی منابع ، افزایش آگاهی ارباب رجوع از حق خود و پاسخ گویی سازمان در مقابل جامعه ، مدیران نمی توانند از یادگیری امتناع کنند. این گونه از سازمان ها ، مدیران زنده و پویا را می طلبند.